“De praxis heeft het primaat boven de theorie.” Ik leen van Heidegger deze perfecte beschrijving van de afgelopen week. Er is een groot verschil tussen doen en denken over doen. Thoreau herinnerde me hieraan in Walden:

“Het is waar dat ik de zon nooit materieel heb helpen opkomen, maar het was niettemin belangrijk om aanwezig te zijn wanneer zij dat deed.”

De training van de ziel: Epictetus en controle

Deze aanwezigheid bracht me terug bij Epictetus. Wijsheid ligt in het onderscheiden van wat we kunnen controleren (gedachten, acties, verlangens) en wat niet (de daden van anderen). Ik begreep dat het “trainen van de ziel” nodig is om niet te snel iets als een onbeheersbaar gevoel te bestempelen, terwijl het eigenlijk onze verantwoordelijkheid is. Bewustzijn schept helderheid: handelen naar wat van ons is, de rest aanvaarden.

De 5 categorieën van verborgen waarheden

Bij het herlezen van mijn filosofieschrift en Tolstoj kwamen aantekeningen naar boven over waarheden die we niet direct zien, maar die de weg wijzen:

1. Innerlijke waarheden: De wonden waaruit onze vooroordelen voortkomen en de authentieke verlangens die we vaak ontkennen.

2. Spirituele waarheden: Het mysterie van het goede dat in het geheim groeit en het vertrouwen in de Liefde die werkzaam is, ook in het alledaagse.

3. Relationele waarheden: De verborgen pijn achter een hard gebaar van een naaste en de vergeving die we nog achterhouden.

4. Historische waarheden: Onrecht dat lijkt te zegevieren maar gedoemd is te vallen. Een pijnlijk actuele reflectie.

5. Dagelijkse waarheden: De blik van je kinderen of een toevallig gelezen zin. Kleine aanwijzingen van een grotere betekenis.

Waarheid als gave, niet als creatie

Ik heb nagedacht over het verschil tussen de subjectieve en objectieve visie op Waarheid. In de subjectieve visie (Adequatio rei et intellectus) is iets waar omdat wij het zien. Maar dit plaatst de mens weer arrogant in het middelpunt. In de objectieve visie is de Waarheid echter een gave die aan ons voorafgaat. Wij creëren haar niet door te kijken; wij bewonen haar. Hier ligt het belang van het contemplatieve leven waar Han en Heschel over spreken.

De 3 highlights van de week

1. Fysieke aanwezigheid: Het bezoek aan EduLab en de inschrijving voor Ride for the Roses: praxis die lichaam en beweging wordt.

2. Architectuur van het denken: Het beheer van Obsidian via aliases en het framework van Constructive Alignment.

3. Filippenzen 4:8: “Al wat waar is, al wat edel is, al wat rechtvaardig is… overweegt dat”. Een uitnodiging om de geest te voeden met de bovenstaande “verborgen waarheden”.