2025 was het jaar waarin ik leerde graven. Jung zei ooit:

“Het echte leven begint bij veertig. Tot die tijd heb je alleen maar onderzoek gedaan.”

De eerste helft van ons leven staat in het teken van het opbouwen van ons ego via educatie, werk en sociale rollen. We doen er alles aan om geaccepteerd te worden, om bij de groep te horen. Vaak gaat dit ten koste van onze eigen talenten en individuele kwaliteiten.

Rond je veertigste ervaren velen een gevoel van verlorenheid, een onbestemde angst die vaak negatief wordt bestempeld als een “midlife-crisis”. Volgens Jung is deze fase echter helemaal niet negatief. Integendeel, het is een symptoom van innerlijke groei. Jung noemt dit proces “Individuatie”: het moment waarop de persoon de aandacht naar binnen richt.

En om naar binnen te gaan, moet je graven.

Januari – Maart: De fundamenten van de methode

Het begin van het jaar werd gedomineerd door een concrete behoefte: orde scheppen in mijn denken. Ik werkte aan kennismanagement, de structuur van mijn “tweede brein” en workflows voor school, schrijven en onderzoek. Het was nog geen filosofie, maar eerder mentaal vakmanschap. Achteraf besef ik dat ik de grond aan het voorbereiden was waar ik later op zou lopen.

April: De architectuur van het denken

April stond in het teken van structuur. Ik herstructureerde mijn blog, richtte me op meertalige publicaties (Nederlands en Italiaans) en ruimde systemen op. Ik verdiepte me in YAML-formaten om een ecosysteem te creëren dat de complexiteit van mijn gedachten kon dragen. Orde buiten, om ruimte binnen te creëren.

Mei: Terug naar de klassiekers – Het Trivium

Hier vond een ommekeer plaats. Ik herontdekte de vrije kunsten — Logica, Grammatica, Retorica — als een kompas voor het digitale tijdperk. Zonder deze instrumenten riskeren we het vermogen te verliezen om met intentie te denken, spreken en schrijven. In een wereld die voortraast, was terugkeren naar de klassiekers een daad van verzet.

Lees ook: Het Trivium voor de 21e eeuw: denken, spreken, onderscheiden

Juni: De aandacht-revolutie

Ik begon me af te vragen hoe ik mezelf als opvoeder en verteller wilde profileren. Op mijn werk kreeg ik de kans om een opleiding tot docent Nederlands als Tweede Taal (NT2) te volgen. Tegelijkertijd ontstond een pijnlijk besef: algoritmen duwen ons naar de oppervlakte. Ik begon te spreken over de aandacht-revolutie: geen slogan, maar een dagelijkse beoefening. Het beschermen van je eigen blik is een vorm van vrijheid.

Lees ook: Een overlevingsgids voor het algoritmetijdperk

Juli: De frictie van het denken

Dit was een van de belangrijkste maanden. Ik begreep dat echt denken voortkomt uit frictie, traagheid en herschrijven. Waar ik begin dit jaar nog gefascineerd was door AI, ontstond in juli de zekerheid: we zijn getuige van cognitieve outsourcing. De AI-revolutie besteedt ons denken uit. Mijn remedie? Deep Reading, Deep Listening en journaling.

Augustus: Stilte en afwachting

Augustus was een maand van bezinking. Weinig projecten, veel observatie. Het was de drempel voor mijn veertigste verjaardag. De tijd werd trager, dichter. Zelfs de leegte werkt; in de stilte vind je het goddelijke.

September: De drempel van veertig – Zijn, niet schijnen

September was een punt van no-return. Ik distilleerde 40 lessen uit 40 jaar. Geen motivatielijstje, maar een inventarisatie van persoonlijke waarheden: het lichaam als tempel, de centrale rol van spiritualiteit en het verschil tussen in de tijd zijn (productiviteit) en met de tijd zijn (aanwezigheid). Volwassenheid betekende voor mij niet langer “efficiënt” worden, maar leren zijn.

Oktober: Integratie

In deze maand vernieuwde ik mijn paradigma. Het was de praktische proef: hoe houd ik werk, onderzoek en innerlijk leven samen zonder in een “personage” te vervallen? De waarheid van ideeën wordt gemeten in de dagelijkse praktijk.

November: De paradox van de keuze

Beslissen betekent letterlijk “afsnijden”. Ik begreep dat ik nee moest zeggen om ruimte te maken voor atelische activiteiten — muziek maken, schrijven, trainen — dingen die geen resultaat hoeven op te leveren, maar waarbij de handeling zelf het doel is. Terug naar de essentie.

December: Zorg, didactiek, geschenk

Het jaar eindigde waar het begon: bij de pedagogie. Ik verdiepte me in metacognitieve vaardigheden voor mijn NT2-studenten. Begrijpen hoe je leert, niet alleen wat. Mijn innerlijke zoektocht werd actie: instrumenten doorgeven, niet alleen inhoud.

Conclusie

Als ik van bovenaf naar 2025 kijk, zie ik een duidelijke koers:

• Minder snelheid, meer diepgang.

• Minder accumulatie, meer bewuste keuzes.

• Minder ruis, meer aanwezigheid.

Veertig worden was niet alleen een mijlpaal, maar een overdracht van verantwoordelijkheid: tegenover de tijd, de kennis van anderen en mezelf. Was het makkelijk? Absoluut niet. 2025 nam drie grootouders van me weg in vier maanden tijd. De angst keerde terug en verstijfde mijn hart en lichaam.

Maar dit pad was een noodzaak om me aan te passen. Groeien, evolueren, van huid veranderen — dat is wat me levend doet voelen. God in mezelf voelen en Hem zoeken in alles om me heen. Een andere zin, een ware zin. De horizon waarop onze realiteit is gebouwd.